Zaburzenia osobowości
Utrwalone wzorce myślenia i reagowania, które utrudniają relacje i codzienne funkcjonowanie.
Zaburzenia osobowości to kategoria zaburzeń, w której utrwalone wzorce myślenia, przeżywania emocji, reagowania i zachowania są sztywne, nieelastyczne i odbiegają od oczekiwań otoczenia, prowadząc do cierpienia lub trudności w funkcjonowaniu. Trudności najczęściej dotyczą relacji z innymi, regulacji emocji, obrazu samego siebie oraz radzenia sobie ze stresem. Wyróżnia się różne typy, m.in. osobowość borderline (chwiejną emocjonalnie), unikającą, zależną czy narcystyczną.
Szacuje się, że zaburzenia osobowości dotyczą kilku procent populacji (około 6–10%). Ujawniają się zwykle w okresie dojrzewania lub wczesnej dorosłości i utrzymują w wielu sytuacjach życiowych, dlatego bywają rozpoznawane dopiero po latach.
Wbrew obiegowym opiniom zaburzenia osobowości można leczyć. Podstawową metodą jest długoterminowa psychoterapia (na przykład terapia oparta na mentalizacji lub podejście psychodynamiczne), czasem wspierana farmakoterapią objawową. Leczenie pomaga lepiej rozumieć siebie i budować trwalsze relacje.
Poza terapią pomocne są nauka rozpoznawania i nazywania emocji, dbanie o stabilne relacje i rytm dnia oraz unikanie alkoholu i substancji, które nasilają impulsywność. Zmiana jest procesem stopniowym, a cierpliwość wobec siebie jest jego ważną częścią.